Choroby Zakaźne

Chrońmy nasze konie przed anemią zakaźną

Anemia zakaźna, niedokrwistość zakaźna koni (nzk) lub jak kto woli Ansteckende Blutarmut czy Equine infectious anemia (EIA) to choroba zdawałoby się historyczna.

Okazuje się, że wiele jednostek dawno zapomnianych, albo traktowanych jako egzotyczne przeżywa swój renesans.
Do nich należy obecnie nzk, coraz częściej jest ona diagnozowana i wydaje się celowe żeby organizatorzy zawodów z udziałem koni  zarówno z krajów UE jak i krajów trzecich wymagali przedstawienia ujemnych wyników badań testem Cogginsa.
Anemia zakaźna koni została stwierdzona po raz pierwszy we Francji w 1843roku. Przyczyną jest wirus nalężący do tzw wirusów powolnych ( Lentiwirusy – inne to np. HIV, Maedi-Visna ) i dowiedli tego w 1904r dwaj badacze Valee i Caree.
Przed laty nzk była powodem ogromnych strat w populacji koni. Obecnie rzadko występuje, głównie stwierdzano ją na terenach zalesionych i bagnistych, zakażeniom sprzyjały wypasy. Uważa się, że wektorem są stawonogi.
Ostatnie wyniki wskazują jednak, że coś w przyrodzie się zmienia i choroby, które dawniej występowały w Afryce pojawiają się w Europie – czyżby zmiana klimatu, a może  łatwość migracji ludzi i zwierząt w tym stawonogów.
Choroba charakteryzuje się okresem inkubacji od 5-30 dni. Objawy – temperatura powyżej 40 °C, anemia, wyniszczenie, obrzęki klatki piersiowej i brzucha, zaburzenia krążenia. W przypadku ostrego przebiegu zejście po 3-5 dniach. Przebieg chroniczny nawet do roku. Rokowanie niepomyślne. Leczenia brak, zwierzęta są uśmiercane.

Wielokrotnie oburzaliśmy się na wymagania przeprowadzenia badania w kierunku nzk nakładane przez organizatorów zawodów w Czechach i nie tylko, co wcale nie wynika z przepisów UE. Okazuje się, że obawy nie były bezpodstawne. Analizując tylko 2017r wg danych OIE do 20.07.2017 r  w Europie zdiagnozowano 5 ognisk nzk w  5 krajach.
Macedonia – 18.07.2017r władze weterynaryjne Macedonii dawnej Republiki Jugosławii przekazały informację do OIE o stwierdzeniu  1 ognisko, w którym było 10 koni w tym 3 zakażone
W Niemczech nzk stwierdzono w 2017r w Bawarii, Dolnej Saksonii i Nadrenii Północnej Westfalii, ogółem 5 ognisk w których razem było 97 koni z tego 6 zakażonych. Przypadki dotyczyły stajni małych gdzie było od 2-5 koni ( Bawaria), ale i większych od 15- 57 koni ( Dolna Saksonia i Nadrenia Północna Westfalia)
W Holandii  nzk zanotowano po raz pierwszy, zdiagnozowano ją u 1 konia w okolicach Utrehtu, w ognisku były 63 konie.
Hiszpania poinformowała 18.07 2017 o zdiagnozowaniu NZK u 2 koni w stajni liczącej 32 konie w Castilla Y Leon.
W Szwajcarii w rejonie Aargau wystąpiło jedno ognisko, w którym były 64 konie, u 1 z nich 13 letniego sprowadzonego z Belgii stwierdzono nzk.

2017 rok nie jest rokiem wyjątkowym jeżeli chodzi o nzk , w 2016r stwierdzono nzk także u naszych sąsiadów na Słowacji w Nitrze w stajni liczącej 3 konie , u 1 stwierdzono nzk, a w rejonie Banska Bystrzyca w ognisku, w którym było 26 koni, zakażenie zdiagnozowano u 1.
Ponadto nzk wystąpiło w Grecji u 1 konia.
Jeżeli mówimy o diagnostyce to mamy na myśli diagnozę laboratoryjną, ale podano również , że w niektórych przypadkach była klinika lub objawy subkliniczne.
Polska nie jest wyjątkiem chociaż ostatni przypadek nzk w Polsce odnotowano w 1960r to w czerwcu 2015r w Krakowie ( zgłoszenie do OIE 17.06.2015) w stajni liczącej 14 koni stwierdzono nzk u 2 koni.

We wszystkich dotychczas zgłoszonych przypadkach nie ustalono źródła infekcji i nie jest to powodem do zadowolenia, wręcz przeciwnie, skoro nie znamy przyczyny (źródła, wektora) tym trudniej jest zapobiegać czy wręcz zwalczać chorobę.
Chociaż w przypadku ASF znamy źródło a ze zwalczaniem nie jest najlepiej.
Należy przypomnieć, że nzk zgodnie z ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i ochronie zdrowia zwierząt podlega rejestracji.
W przypadku stwierdzenia zakażenia, reagujące zwierzęta muszą być uśmiercone, a na stajnię (gospodarstwo) zostają nałożone restrykcje weterynaryjne, w tym ograniczenia w obrocie oraz obowiązkowe badania, którym podlegają wszystkie konie w stajni dwukrotnie w odstępach 3 miesięcznych.
Biorąc to pod uwagę należy poważnie rozważyć nałożenie obowiązku przeprowadzenia badania w kierunku nzk i przedstawienia organizatorowi zawodów ich wyników.
Konie są zbyt cenne dla ich posiadaczy w sensie emocjonalnym i finansowym, żeby sobie pozwolić na beztroskę weterynaryjną.


Żródło:
http://www.oie.int/
Rolle/Mayr: Medizinische Mikrobiologie Infektions und Seuhenlehre. Ferdinand Enke Vetrlag Stutgart 1993