Przepisy

Gołębie i przepisy.

Hodowcy gołębi podobnie jak fani psów, kotów czy koni uważają swoje zwierzęta za członków rodziny, poświęcając im zdaniem domowników stanowczo za dużo czasu.

Jeżeli psy i koty to zwierzęta domowe, a o koniach mówi się, że są to zwierzęta  ,,towarzyszące” (bez prawnej definicji), to w przypadku gołębi mamy problem.
Wbrew pozorom problem nie jest błahy. Do jakiej kategorii zwierząt należy gołębie zaliczyć Pytanie ma głęboki sens prawno-weterynaryjny, wiąże się z regulacjami dotyczącymi chorób zakaźnych zwierząt, utrzymywaniem gołębi, organizacją lotów i wystaw.

Skoncentrujmy się na gołębiach pocztowych i wystawowych.
W zasadzie to zwierzęcy sportowcy – pocztowe bijący rekordy szybkości i odległości, wystawowe prezentują piękno, antropomorfizując pomieszanie kulturystyki z modą.
Zdecydujmy czy gołębie pocztowe i ozdobne to zwierzęta gospodarskie, domowe czy towarzyszące.

Przeanalizujmy podstawy prawne klasyfikacji gołębi poszukując regulacji w prawie krajowym i UEUstawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69. poz. 625 z późn. zm.)
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) drób – kury, kaczki, gęsi, indyki, przepiórki, perlice, strusie oraz inne bezgrzebieniowce, gołębie, bażanty i kuropatwy, utrzymywane w celach rozpłodowych, produkcji mięsa lub jaj spożywczych lub odtworzenia zasobów ptactwa łownego;
6) zwierzęta gospodarskie – zwierzęta gospodarskie w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, a w przypadku działalności w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009 – zwierzęta gospodarskie w rozumieniu art. 3 pkt 6 rozporządzenia nr 1069/2009;

Gołębie pocztowe i wystawowe moim zdaniem nie mieszczą się w powyższych określeniach ustawowych zarówno w zakresie drobiu jak i zwierząt gospodarskich

Przypatrzmy się kolejnej ustawie przywołanej w zakresie hodowli.
USTAWA z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921 z późn. zm.)
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) zwierzęta gospodarskie:

  • d) drób

ptaki gatunków:
kura (Gallus gallus),
kaczka (Anas platyrhynchos),
kaczka piżmowa (Cairina moschata),
gęś (Anser anser), gęś garbonosa (Anser cygnoides),
indyk (Meleagris gallopavo),
przepiórka japońska (Coturnix japonica),
perlica (Numida meleagris) oraz utrzymywany w warunkach fermowych struś (Struthio camelus);

Wniosek jest prosty, gołębie w świetle ustawy o ,, hodowli” nie są drobiem i zwierzętami gospodarskimi.
Przejdźmy do prawa UE, w którym będziemy poszukiwali regulacji dotyczących gołębi.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE ( Dz. Urz. L 229, str. 1 z późn. zm),

Art. 3 ust. 2 lit.d i f
„Zwierzęta niewykorzystywane do produkcji żywności” oznaczają każde zwierzę, karmione, hodowane lub utrzymywane, ale niewykorzystywane do spożycia przez ludzi, takie jak zwierzęta futerkowe, zwierzęta domowe oraz zwierzęta trzymane w laboratoriach, ogrodach zoologicznych lub cyrkach;.

  1. f) „Zwierzę domowe” oznacza zwierzę niewykorzystywane do produkcji żywności, karmione, hodowane lub utrzymywane, ale zazwyczaj niespożywane przez ludzi we Wspólnocie;

Nie ma odniesienia wprost do gołębi, ale gołębie są przeznaczone do wyczynów sportowych ( loty, wystawy), a nie są wykorzystywane do produkcji żywności, ale czy są to zwierzęta domowe?
Wyjaśnienia możemy szukać w rozporządzeniu 1069/2009 oraz rozporządzeniu 576/2013
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające Rozporządzenie (WE) 1774/2002 (Dz. Urz. L 300, str.1 z późn. zm.)
Art. 3, pkt 8 Rozporządzenia 1069/2009:
„Zwierzę domowe” oznacza każde zwierzę należące do gatunków zazwyczaj karmionych     i utrzymywanych przez człowieka w celach innych niż gospodarskie, lecz nie spożywanych przez ludzi.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 998/2003  (Dz. Urz. L 17, str1).
Przywołany przepis reguluje przemieszczanie zwierząt w celach niehandlowych odpowiadają temu loty i wystawy.
Dyrektywa 90/425 określa, że „handel” oznacza handel pomiędzy Krajami Członkowskimi w rozumieniu Artykułu 9 (2) Traktatu tzn. sprzedaż towarów na rynku UE.
Gołębie uczestniczące w lotach czy wystawach konsumują w pełni pojęcie przemieszczania w celach niehandlowych.

Zgodnie z roporządzeniem 576/2013 gatunkami zwierząt domowych są:

  • Psy (Canis lupus familiaris)
  • Koty (Felis silvestris catus)
  • Fretki (Mustela putorius fur
  • Bezkręgowce (z wyjątkiem pszczół i trzmieli objętych art. 8 dyrektywy 92/65/EWG oraz mięczaków i skorupiaków, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) i (iii) dyrektywy 2006/88/WE).
  • Ozdobne zwierzęta wodne określone w art. 3 lit. k) dyrektywy 2006/88/WE i wyłączone z zakresu stosowania tej dyrektywy na mocy jej art. 2 ust. 1 lit. a).
  • Płazy
  • Gady
  • Ptaki: przedstawiciele gatunków ptaków innych niż te, o których mowa w art. 2 dyrektywy 2009/158/WE – czyli ptaków wykorzystywanych do produkcji żywności i hodowli czyli gospodarskich a nie gołębi pocztowych i ozdobnych.
  • Ssaki: gryzonie i króliki inne niż przeznaczone do produkcji żywności i określone jako „zajęczaki” w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004.

Idąc dalej jak potraktować miejsca utrzymywania gołębi, ich loty i wystawy. Przepisy dotyczące nadzoru nad gospodarstwami oraz obrotu zwierzętami i zaopatrywaniem zwierząt w świadectwa zdrowia w przypadku gołębi są kulawe i to co najmniej na trzy nogi.
Co mówią w tym zakresie przepisy
Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
Art 2.
8) gospodarstwo – obiekty budowlane, przestrzenie wolne lub inne miejsca, gdzie przebywają zwierzęta gospodarskie, a w przypadku zwierząt akwakultury – jakiekolwiek miejsca, w tym miejsca zamknięte, lub obiekty budowlane wykorzystywane przez przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury, gdzie zwierzęta te są hodowane z zamiarem umieszczenia na rynku, z wyłączeniem miejsc, w których dzikie zwierzęta wodne złowione lub zebrane w celu spo-życia przez ludzi są tymczasowo, bez karmienia, przetrzymywane przed poddaniem ich ubojowi;
13) umieszczanie na rynku – przetrzymywanie lub prezentację w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dostarczanie lub każdy inny sposób wprowadzania na rynek, a w przypadku produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych oraz nawozów organicznych i polepszaczy gleby w rozumieniu art. 3 pkt 22 rozporządzenia nr 1069/2009 – wprowadzanie do obrotu w rozumieniu art. 3 pkt 14 rozporządzenia nr 1069/2009;
14) obrót – przywóz, umieszczanie na rynku oraz wywóz do państw trzecich;
19) świadectwo zdrowia – świadectwo weterynaryjne w rozumieniu przepisów o weterynaryjnej kontroli granicznej oraz dokument wydany przez urzędowego lekarza weterynarii poświadczający stan zdrowia zwierzęcia lub zwierząt, stan zdrowotny stada, z którego zwierzęta pochodzą, albo jakość zdrowotną niejadalnego produktu pochodzenia zwierzęcego;
Hodowla gołębi ich loty, wystawy trudno przyporządkować powyższym regulacjom biorąc pod uwagę fakt, że gołębie nie są świetle analizowanego prawa zwierzętami  gospodarskimi.

Problem należy rozstrzygnąć ponieważ z jednej strony Inspekcja Weterynaryjna może być narażona na zarzuty naditerpretowania prawa i wydawania decyzji czy poleceń bez podstaw prawnych, z kolei hodowcy powinni wiedzieć jakie wymagania muszą spełnić w interesie własnym z uwzględnieniem ochrony zdrowia i dobrostanu swoich pupili.